Yalıkavak ve Turgutreis marinalarında kara elektriği sorunları

Yalıkavak, Turgutreis ve Bodrum'daki marinalarda kara elektriği, teknenin konforunu ve akü sağlığını taşıyan ana kaynaktır; ama sorunların da en sık başladığı yerdir. Kaçak akım rölesinin durup dururken atması, akşam saatlerinde düşen gerilim, ısınan bir fiş ya da her marina değişikliğinde tekrarlayan bir arıza, çoğu zaman aynı birkaç nedene dayanır. Bu yazıda marinada kara elektriği sorunlarını belirtiye göre ele alıyor, ölçümle nasıl ayırt ettiğimizi ve kalıcı çözümleri anlatıyoruz.

Önce temel: kara bağlantısı nasıl çalışır?

İskele kutusundaki priz, CEE tipi fiş ve kablo üzerinden teknenin giriş panosuna bağlanır. Panoda çift kutuplu bir giriş şalteri, kaçak akım koruması ve çoğu teknede bir polarite göstergesi bulunur. Buradan sonra enerji, inverter/şarj cihazı veya kaynak seçici üzerinden AC panoya dağılır. Bu zincirin her halkası ayrı bir arıza noktasıdır; doğru teşhis, sorunun hangi halkada olduğunu bulmakla başlar. Güvenli bağlantının genel kurallarını marinada kara elektriği bağlantısı yazımızda anlattık.

Sorun 1: kaçak akım rölesi atıyor

En sık şikâyet budur. İlk soru, hangi korumanın attığıdır:

• İskele kutusundaki koruma atıyorsa: Teknede toprağa akan bir akım vardır. Nemli bir priz, arızalı bir su ısıtıcı rezistansı, sintineye yakın bir bağlantı kutusu veya teknede nötr ile toprağın birleştirilmiş olması tipik nedenlerdir.
• Teknedeki giriş korumasının kaçak akım kısmı atıyorsa: Aynı kaçak tekne içinde algılanmıştır; kaynak yine teknededir.
• Yalnızca belirli bir cihaz açılınca atıyorsa: Kaynak büyük olasılıkla o cihaz ya da besleme hattıdır.

Çözüm, tüketicileri tek tek devreden çıkararak ve izolasyon ölçümü yaparak kaynağı bulmaktır; röleyi köprülemek veya sürekli resetlemek asla çözüm değildir. Yöntemin ayrıntısı teknede kaçak akım tespiti ve topraklama yazımızdadır.

Sorun 2: akşamları düşük gerilim ve zorlanan klimalar

Yaz akşamlarında iskeledeki teknelerin çoğu aynı anda klima çalıştırır. Uzun bir iskele hattının ucundaki teknede gerilim düşebilir; düşük gerilimde kompresörler daha fazla akım çeker, ısınır ve koruma devresine girer. Belirtiler:

• Klimanın kısa aralıklarla devreye girip çıkması
• Şarj cihazının veya inverterin "düşük AC giriş" uyarısı
• Işıklarda belirgin titreme

Burada ilk iş, panodaki voltmetreyle veya inverter/şarj cihazı ekranıyla gerilimi saat saat kaydetmektir. Sorun iskeledeyse marina ofisine ölçüm değerleriyle başvurmak en sağlıklı yoldur. Tekne tarafında ise yük önceliklendirme, kompresörlere soft starter ve inverter/şarj cihazında giriş akım sınırının doğru ayarlanması zorlanmayı azaltır; bu ayarlar inverter ve şarj cihazı seçimi yazımızda anlatılıyor.

Sorun 3: ısınan, kararan fiş ve priz

CEE fişlerinin pimleri tuzlu havada oksitlenir; gevşek oturan bir fiş, yüksek akımda temas noktasında ısı üretir. Kararmış pim, erimiş plastik veya yanık kokusu, bağlantının hemen ayrılması ve fiş ile kablo ucunun değiştirilmesi gerektiğini gösterir. Isınma iskele prizindeyse marina personeline bildirilmelidir; teknenin kendi kablosu ve fişi ise tekne sahibinin sorumluluğundadır. Uzun kabloyu makarada sarılı bırakmak da ısınmayı artırır, çünkü sarılı kablo ısısını atamaz.

Sorun 4: ters polarite ve adaptör kaynaklı hatalar

Polarite göstergesi yanıyorsa faz ve nötr yer değiştirmiş demektir. Tek kutuplu şalterlerin yalnızca nötrü kestiği eski teknelerde bu durum, şalter kapalıyken cihazlarda gerilim kalması anlamına gelir. Sık rastlanan bir neden de standart dışı adaptörlerdir: farklı ülkeden gelen bir tekne için yapılmış "ev yapımı" bir adaptör hem polariteyi hem de toprak sürekliliğini bozabilir. Sertifikalı, IEC 60309 uyumlu adaptör kullanılmalı ve bağlanmadan önce polarite kontrol edilmelidir.

Sorun 5: yabancı bayraklı tekneler ve 50/60 Hz

Bodrum marinalarına yaz aylarında farklı ülkelerden tekneler gelir. Türkiye'de şebeke 230 V / 50 Hz'dir. 110 V veya 60 Hz için kurulmuş sistemlerde motorlu cihazlar, bazı şarj cihazları ve klimalar farklı davranabilir. Bağlanmadan önce ekipman etiketleri incelenmeli; gerekiyorsa gerilim uyumu için izolasyon trafosu, frekans duyarlı yükler için ise uygun dönüştürücü çözümü değerlendirilmelidir.

Sorun 6: anotların hızlı erimesi

Kara elektriğine sürekli bağlı bir tekne, toprak hattı üzerinden komşu teknelerle elektriksel olarak ilişkilidir. Farklı teknelerin oluşturduğu galvanik akımlar bu hat üzerinden sizin teknenize ulaşabilir ve anotlar beklenenden hızlı tükenir. Galvanik izolatör veya izolasyon trafosu bu yolu keser; ayrıntılar galvanik korozyon ve izolasyon trafosu yazımızda.

Belirtiden nedene: hızlı tablo

Yeni bir marinaya bağlanırken kontrol listesi

• Priz tipini ve amper değerini (16A, 32A, 63A; tek veya üç faz) iskele kutusunda doğrulayın.
• Kablo ve fiş pimlerinde kararma, çatlak veya ezilme olup olmadığına bakın.
• Teknedeki giriş şalterini kapatın, kabloyu önce tekneye sonra iskeleye takın.
• İskele şalterini, ardından tekne şalterini açın; polarite göstergesini ve gerilimi kontrol edin.
• İnverter/şarj cihazında giriş akım sınırını prizin değerine göre ayarlayın.
• İlk birkaç saat fiş ve kablo sıcaklığını elle kontrol edin.

Motoryatlarda özel durum: üç faz ve yük yönetimi

Büyük motoryatlarda kara bağlantısı çoğu zaman üç fazlıdır ve klima, mutfak ile su ısıtıcı gibi yüksek yükler fazlara dağıtılır. Fazlar dengesiz yüklenirse bir faz sürekli sınırda çalışır ve koruma atar. Faz dengesi, kaynak seçici ve jeneratör geçişleri motoryat elektrik işlerimizin önemli bir parçasıdır. Kara bağlantısı yetersiz kaldığında jeneratörü devreye almak yerine yükleri kademelendirmek, çoğu zaman hem yakıt hem de gürültü açısından daha akıllıca bir çözümdür; bunun için ölçülmüş bir yük listesi şarttır.

Aslan Yacht ile marinada elektrik servisi

Turgutreis'teki atölyemizden D-Marin Turgutreis, Yalıkavak Palmarina, Milta Bodrum Marina ve Gümüşlük'e kadar, kara elektriği girişini, kaçak akım korumasını, polariteyi ve galvanik izolasyonu ölçerek kontrol ediyoruz. Marina elektrik servisi için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilir, kapsamımızı yat elektrik sayfamızda inceleyebilirsiniz.