Bir yatın konforu, seyir güvenliği ve gece demirlemedeki sessizliği doğru boyutlandırılmış bir enerji sistemine dayanır. Aslan Yacht olarak Turgutreis'teki atölyemizden Bodrum yarımadasındaki motoryatlara, yelkenlilere, guletlere ve katamaranlara akü, şarj ve güç yönetimi hizmeti veriyoruz. Her projede önce günlük enerji tüketimini ve mevcut şarj kaynaklarını hesaplıyor, sonra akü tipi ve inverter/şarj cihazı kapasitesine karar veriyoruz.
Ne yapıyoruz
- Akü bankası tasarımı ve kurulumu: LiFePO4, AGM, jel veya ıslak akü seçimi, bank büyüklüğü hesabı ve montajı.
- Lityuma geçiş: BMS entegrasyonu, şarj kaynaklarının lityum profiline ayarlanması ve haberleşme kablolamasının kurulması. Süreci lityum aküye geçiş rehberimizde anlattık.
- İnverter / şarj cihazı: Victron MultiPlus ve Quattro serisi kurulumu, kaynak seçimi (kara / jeneratör / inverter) ve devreye alma.
- Alternatör ve DC-DC şarj: harici regülatör kurulumu, DC-DC şarj cihazları ile motor çalışırken hızlı ve güvenli şarj.
- Güneş enerjisi: panel seçimi, yerleşimi ve MPPT şarj kontrolör kurulumu, özellikle yelkenlilerde.
- Jeneratör entegrasyonu: otomatik start/stop, yük yönetimi ve jeneratörün inverter sistemiyle uyumlu çalışması.
- İzleme ve otomasyon: akü monitörü (shunt), Victron GX cihazı ve VRM üzerinden uzaktan izleme kurulumu.
- Bakım ve arıza tespiti: akü sağlığı testi, şarj profili kontrolü ve tüketim analizi.
Akü bankası büyüklüğüne karar verirken günlük tüketimi Ah cinsinden çıkarıyoruz; hesap yöntemini günlük enerji tüketimi hesaplama rehberimizde bulabilirsiniz. Kablo kesiti ve sigorta seçiminde de aynı titizliği gösteriyoruz: yüksek akım çeken bir akü bankasında yetersiz kesit hem gerilim kaybına hem de ısınma riskine yol açar, bu yüzden her hat için ayrı gerilim düşümü hesabı yapıyoruz.
Hibrit ve elektrikli tahrik sistemleriyle ilgilenen tekne sahiplerine de danışmanlık veriyoruz; konvansiyonel dizel tahrikten farklı olarak bu sistemlerde akü bankası, şarj ve güç elektroniği çok daha büyük bir rol oynar. Konuyu hibrit ve elektrikli tekne tahrik sistemleri yazımızda ele aldık.
Sık çözdüğümüz arızalar
- Aküler tam şarjlı görünmesine rağmen beklenenden hızlı boşalması.
- İnverterin yük altında kapanması veya hata vermesi.
- Şarj cihazının aküyü tam doldurmaması, "float" aşamasına geçmemesi.
- Güneş panelinin gün ortasında bile düşük akım üretmesi (gölge, kablo kesiti veya kontrolör ayarı sorunu).
- Alternatörün aşırı ısınması veya beklenenden düşük akım vermesi.
- Jeneratör ile inverter arasında geçiş sırasında kısa süreli kesinti veya senkronizasyon sorunu.
Akülerin ömrünü uzatmak için doğru bakım şarttır; AGM, jel ve ıslak akü bakımını akü bakımı yazımızda ele aldık.
Koruma ve güvenlik
Enerji sistemlerinde en büyük risk, yüksek kısa devre akımı verebilen büyük akü bankalarından kaynaklanır. Bu nedenle her kurulumda şu ilkeleri uyguluyoruz:
- Akü bankasının pozitif kutbuna, kablonun taşıyabileceği akıma göre seçilmiş Class T veya MRBF sigorta, kaynağa mümkün olan en yakın noktada bağlanır.
- Lityum akü bankalarında BMS'in yük kesme ve şarj kesme kontaklarının inverter/şarj cihazıyla doğru haberleştiği test edilir.
- İnverter ve şarj cihazının çevresinde havalandırma ve kablo mesafeleri üretici kılavuzuna göre bırakılır.
- Akü bölmesi gaz tahliyesi olan, sintine suyundan izole bir yere yerleştirilir.
- Tüm bağlantılar sıkma pabuç ve ısıyla daralan makaronla yapılır, periyodik olarak tork kontrolü önerilir.
Teknede çalışma sürecimiz
- Tüketim ve kaynak analizi: Mevcut tüketicileri, günlük kullanım profilini ve şarj kaynaklarını çıkarırız.
- Ölçüm: Akü gerilimi, iç direnç, şarj/deşarj akımları ve kablo gerilim düşümü ölçülür.
- Boyutlandırma ve öneri: Akü bankası, inverter/şarj kapasitesi ve şarj kaynakları için gerekçeli seçenekler sunarız.
- Kurulum: Kalaylı bakır kablo, doğru sigorta koruması (Class T, MRBF) ve üretici kurulum kılavuzuna uygun montaj yapılır.
- Devreye alma ve test: Şarj profilleri programlanır, yük altında test edilir, VRM veya monitör üzerinden doğrulanır.
Çalıştığımız markalar
Victron Energy için inverter/şarj cihazı (MultiPlus, Quattro), MPPT güneş kontrolörü, akü monitörü ve GX/VRM izleme sistemlerinde sık çalışıyoruz; Victron'un resmi ürün dokümantasyonunu referans alıyoruz. Isıtma ve iklimlendirme tarafında enerji ihtiyacı yüksek olan dizel kabin ısıtıcılarını ve klima sistemlerini de sistem tasarımına dahil ediyoruz. Tekne elektrik ve yat elektrik tesisatının genel prensipleri için Yat Elektrik sayfamıza bakabilirsiniz.
Motoryat ve yelkenli farkı
Motoryatlarda genellikle daha büyük jeneratörler ve yüksek güçlü inverterler (5–15 kVA) bulunur; klima, mutfak ve hidrolik üniteler gibi yükler eşzamanlı çalışabildiği için kaynak seçimi ve faz dengesi önemlidir.
Yelkenlilerde enerji üretimi sınırlıdır ve güneş paneli, hidrojeneratör veya rüzgar türbini gibi tamamlayıcı kaynaklar öne çıkar; her Ah'ın verimli kullanılması gerekir. Güneş paneli ve MPPT kurulum detaylarını yelkenlilerde güneş paneli yazımızda bulabilirsiniz. İki tekne tipinin enerji ihtiyaçlarını motoryat ve yelkenli elektrik karşılaştırması yazımızda karşılaştırdık.
Hizmet bölgesi
Atölyemiz Turgutreis'tedir. Turgutreis D-Marin, Yalıkavak Palmarina, Milta Bodrum Marina, Gümüşlük koyu ve yarımadadaki çekek yerlerinde teknede çalışıyoruz. Sezon açılışında akü ve şarj sisteminin kontrolü, sezon boyunca beklenmedik enerji sorunlarını önler; sezon açılışı kontrol listemiz bu planlamaya yardımcı olur. Kışlama döneminde ise akü bakımı ve lityuma geçiş gibi işler tekne kullanılmadığı için daha rahat planlanır. Enerji sistemi kurulumu veya arıza tespiti için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
