Navigasyon elektroniği, bir yatın en çok kullanılan ama arızası en zor anlaşılan bölümüdür. Bir ekranın kararması, AIS hedeflerinin kaybolması ya da otopilotun rotadan sapması çoğu zaman cihazın kendisinden değil, besleme, ağ veya kablolama sorunundan kaynaklanır. Aslan Yacht olarak Turgutreis'teki atölyemizde hem teknede sistem seviyesinde arıza tespiti yapıyor hem de kontrol kartlarını bileşen seviyesinde inceliyoruz.
Yat elektroniği ve tekne elektroniği servisi
Yat elektroniği ve tekne elektroniği işlerinde motoryat ve yelkenli teknelerin ihtiyaçları farklıdır; ikisinde de Bodrum ve Turgutreis çevresinde teknede ve atölyede çalışıyoruz. Elektronik arızaların önemli bir kısmı besleme kaynaklıdır, bu yüzden tekne elektrik tarafını Yat Elektrik hizmetimizle birlikte ele alıyoruz. Motor, jeneratör, klima ve pompa gibi mekanik sistemlerle ilgili sensör ve kumanda sorunları için İklimlendirme & Mekanik sayfamıza bakabilirsiniz.
Ne yapıyoruz
- Chartplotter ve MFD kurulumu: konsol montajı, besleme, ağ bağlantısı ve yazılım güncellemesi. Seçim kriterlerini chartplotter ve MFD rehberimizde ele aldık.
- Radar: anten montaj yüksekliği, kablo güzergâhı, heading sensörü entegrasyonu ve ayar. Bkz. tekne radarı kurulumu.
- AIS: Class A ve Class B transponder kurulumu, GPS anteni ve VHF anten paylaşımı (splitter).
- Otopilot: tahrik ünitesi, dümen geri bildirim sensörü, pusula kalibrasyonu ve deniz denemesi.
- VHF ve DSC: telsiz ve anten kurulumu, MMSI girişi, GPS bağlantısı ve SWR ölçümü.
- NMEA 2000 ve NMEA 0183 ağları: backbone tasarımı, sonlandırıcılar, besleme noktası, dönüştürücüler ve arıza tespiti.
- İnternet ve uzaktan izleme: 4G/5G router, Starlink, GSM alarm ve sensörlerle tekneyi uzaktan izleme.
- Kart onarımı: ekipman kontrol kartlarında ölçüm, lehim onarımı, röle ve konnektör değişimi.
Sık çözdüğümüz arızalar
- Ekranlarda derinlik, rüzgâr veya motor verisinin aralıklı kaybolması.
- Ağa yeni bir cihaz eklendikten sonra tüm sistemin kararsız çalışması.
- AIS'in hedefleri görüp kendi konumunu yayınlamaması ya da tersi.
- Otopilotun dalgada rotayı tutamaması, “no pilot” veya sensör hataları.
- VHF'in kısa menzilde bile zor duyulması.
- Motor çalıştırılırken elektronik cihazların yeniden başlaması.
Son madde genellikle marş sırasında gerilimin düşmesinden kaynaklanır. Elektronik beslemesini ayrı sigortalı bir hatta almak, gerektiğinde DC-DC dönüştürücüyle kararlı hale getirmek gerekir; bu konu Yat Elektrik hizmetimizle birlikte ele alınır.
NMEA 2000 ağında dikkat ettiğimiz kurallar
Veri kayıplarının büyük kısmı ağın yanlış kurulmasından kaynaklanır. Her kurulumda şunları kontrol ediyoruz:
- Backbone'un iki ucunda birer tane, toplamda yalnızca iki adet 120 Ω sonlandırıcı bulunur.
- Cihaza giden drop kablosu en fazla 6 m olur; cihaz T-konnektörle backbone'a bağlanır, zincirleme yapılmaz.
- Ağ beslemesi tek noktadan, sigortalı ve tercihen yük merkezine yakın verilir; her cihazda yeterli gerilim olduğu ölçülür.
- Cihazların LEN değerleri toplanarak besleme kapasitesi kontrol edilir.
- Konnektörler sıkıca oturtulur; açıkta kalan konnektörler nem ve tuzdan korunur.
Ayrıntılar NMEA 2000 ağı kurulumu ve sorun giderme yazımızda ve standardı yöneten NMEA sitesinde bulunabilir.
Teknede çalışma sürecimiz
- Sistem envanteri: Hangi cihazların hangi ağda olduğunu, besleme ve sigorta noktalarını çıkarırız.
- Ölçüm: Besleme gerilimi, ağ direnci, SWR ve sinyal kontrolleri yapılır; cihazlar tek tek ağdan ayrılarak arızalı olan belirlenir.
- Onarım veya yenileme: Kablo, konnektör ya da cihaz seviyesinde çözüm uygulanır. Kart arızaları atölyede incelenir.
- Yapılandırma: Veri kaynakları seçilir, kalibrasyonlar yapılır, yazılımlar güncellenir.
- Deniz denemesi: Otopilot, radar ve AIS gibi sistemler seyir halinde doğrulanır.
Çalıştığımız ekipman
Yaygın denizcilik elektroniği markalarının cihazlarıyla çalışıyoruz ve karışık marka ağlarında uyum sorunlarını çözüyoruz. Enerji tarafında Victron Energy GX cihazlarını NMEA 2000 ağına bağlayarak akü ve şarj verilerini navigasyon ekranlarında gösterebiliyoruz. Uzaktan izleme seçeneklerini tekneyi uzaktan izleme yazısında, dijital anahtarlama sistemlerini ise akıllı yat otomasyonu yazısında anlattık. Enerji verilerinin kaynağı olan sistemler için Enerji ve Akü Sistemleri sayfamıza bakabilirsiniz.
Motoryat ve yelkenli farkı
Motoryatlarda genellikle birden fazla MFD, açık dizi radar, dijital motor verisi, kamera ve bazen ayrı bir flybridge istasyonu bulunur. Ağ uzun ve kalabalık olduğu için besleme ve segmentasyon planlaması önemlidir.
Yelkenlilerde anten ve rüzgâr sensörü kabloları direk içinden geçer; direk indirildiğinde konnektörler bozulabilir, tuz ve titreşim bağlantıları zayıflatır. Enerji tüketimi de kritik olduğundan radarın ve ekranların çekişi hesaba katılır. Yelkenliler için genel elektrik ihtiyaçlarını Yelkenli Elektrik sayfasında bulabilirsiniz.
Hizmet bölgesi
Turgutreis D-Marin, Yalıkavak Palmarina, Milta Bodrum Marina, Gümüşlük ve yarımadadaki çekek yerlerinde teknede çalışıyoruz; kart onarımları Turgutreis atölyemizde yapılır. Sezon öncesi bir elektronik kontrolü, otopilot ve radar ayarlarının ilk seyirden önce doğrulanmasını sağlar. Kurulum veya arıza için iletişim sayfamızdan bize ulaşın.
